Thu. Oct 22nd, 2020

काठमाडौं उपत्यकासँगै देशै भरि पंछी अवलोकनमा उत्कृष्ट उपलब्धीः दुर्लभ चराहरुको अभिलेखन जारी

सञ्जय था श्रेष्ठ

कोभिड–१९ पछिको सन्त्रासले विश्वका विभिन्न स्थानहरु सुनसान छन र चरा अवलोकनकर्ता, संरक्षणकर्मी तथा वाइल्डलाइफ फोटोग्राफरहरु फुर्सदिला बनेका छन् । जसले गर्दा शहरी क्षेत्र आसपासका नदीनाला, पोखरी, खोलाहरुमा चराको खोजीमा बढि निस्किएका छन् संरक्षणकर्मीहरु । जसको नतिजा पछिल्लो समयमा धेरै स्थानहरुमा फिरन्ते, बटुवा तथा आगन्तुक चराहरुको अभिलेख भइरहेको छ ।

तस्विरः उत्सवजंग थापा

यसै सन्दर्भमा आज असोज ९ गते काठमाण्डौ उपत्यकाको मनोहरा खोलामा पंछी अवलोकनका क्रममा ३८ वर्षपछि अति संकटापन्न (नेपालमा) आँसीटुँडे (Eurasian Curlew) र अलकचन्द्र राजपुत्रिका (Kentish Plover) २३ वर्षपछि दोस्रोपटक (उपत्यकामा) अभिलेख भएका छन् (नेपाली, १९८२ तथा रोजयर र टेलर, १९९७) ।

पेशाले पर्यटन ब्यबसायी, सेवानिवृत्त सेना, पंछीबिद तथा बिद्यार्थी र वाइल्डलाइफ फोटोग्राफरको टिम सञ्जय था श्रेष्ठ, चुङ्बा शेर्पा, उत्सवजंग थापा, गोपी श्रेष्ठ, उमङजंग थापा, पेम्बा शेर्पा, युविन श्रेष्ठ, प्रेमकृष्ण खम्बुको टोलीले उक्त दुई प्रजाति भेटेका हुन्।

उद्धार गरिएको सानो आँसीटुँडे । तस्विरः जनक चौधरी

उपत्यकामा मात्र नभई कर्णाली प्रदेशको निकै टाढाको जिल्ला दैलेखमा समेत विरल बटुवा सानो आँसीठुडें (Whimbrel) को प्रदेशमै पहिलोपल्ट अभिलेख गरिएको छ । डिभिजन वन कार्यालय दैलेखको अगुवाइमा उक्त प्रजाति लोहोरे खोलाबाट १ किलोमिटर पर कालीभैरव विद्यालय क्षेत्रबाट यहि असोज ४ गते उद्धार गरेका थिए । डिभिजन वन अधिकृत मुनबहादुर रावत, अधिकृत सोनिया शर्मा र फरेस्टर जनक चौधरी र जिल्ला पशु कार्यालय, दैलेखको प्राविधिक सहयोगमा उक्त पंछीको उपचार भईरहेको छ ।

तस्विरः मिलन बराल

त्यसैगरि कालीगण्डकी नदी भन्दा पश्चिम क्षेत्रमा अभिलेख नगररिएको नीलोपंखे तोरीगॉंडा (Blue-winged Laughingthrush) पोखरा उपत्यकामा हिजो असोज ८ गते मिलन बरालले आफ्नै निबासमा भेटेका छन् । जुन पोखरा उपत्यकाकै तेस्रो अभिलेख हो (केसी एच, २०११ र राईजन आर भि, २०१५) ।

स्मरणीय छ यी प्रजातीहरु सँगै पछिल्लो समयमा चितवन, कोशी लगाएतका स्थानहरूमा करिब दुई दर्जन प्रजातिहरू अभिलेख गरिएको छ र अनियमित पनि छन् ।

पंक्षी अवलोकनकर्ताको टीम

Leave a Reply